Insulineresistentie: een belangrijke oorzaak van vermoeidheid, hormonale klachten en gewichtstoename
Indien er bij bloedonderzoek een verhoogde insulinewaarde wordt gemeten, noemen we dit insulineresistentie. Vrouwen kunnen hier last van hebben zonder dat ze het weten.
Insulineresistentie betekent dat de cellen in je lichaam minder gevoelig worden voor insuline. Insuline is een hormoon dat door de alvleesklier wordt aangemaakt en ervoor zorgt dat suiker (glucose) uit het bloed opgenomen kan worden in de cellen, zodat het gebruikt kan worden als energie.
Wanneer je lichaam minder goed reageert op insuline, gaat de alvleesklier extra insuline aanmaken om de bloedsuiker toch nog normaal te houden. Dat lukt vaak lange tijd. Hierdoor kunnen glucosewaarden nog “normaal” zijn, terwijl er ondertussen al sprake is van ontregeling in het lichaam.
Klachten die kunnen passen bij insulineresistentie
Insulineresistentie kan zich op verschillende manieren uiten:
- vermoeidheid of energiedips
- moeite met afvallen
- meer buikvet
- sterke trek in zoet of snacken tussendoor
- concentratieproblemen
- onrustige slaap
- stemmingswisselingen
- hormonale klachten
Bij vrouwen zien we ook een duidelijke relatie tussen insulineresistentie en hormonale verstoringen, zoals PCOS en klachten rondom de overgang.
Waarom is het belangrijk om dit serieus te nemen?
Wanneer insulineresistentie langere tijd aanwezig blijft, kan dit uiteindelijk leiden tot verhoogde bloedsuikerwaarden en diabetes type 2. Daarnaast speelt het vaak een rol bij het metabool syndroom: een combinatie van buikvet, verhoogde bloeddruk, afwijkende cholesterolwaarden en een verhoogde bloedsuiker.
Ook ontstaat er vaak vetopstapeling op plekken waar dat eigenlijk niet hoort, zoals in de lever en rondom organen in de buik. Dit versterkt de insulineresistentie weer, waardoor een vicieuze cirkel ontstaat.
Het goede nieuws: je kunt er zelf veel aan doen
Leefstijl heeft een enorme invloed op insulineresistentie. Juist kleine, haalbare veranderingen kunnen al veel verschil maken.
1. Meer bewegen
Beweging maakt je lichaam gevoeliger voor insuline. Wandelen en fietsen zijn een mooie basis, maar ook activiteiten waarbij je hartslag omhoog gaat én spierversterkende oefeningen zijn belangrijk. Spieren gebruiken namelijk veel glucose als brandstof.
2. Gezondere voeding
Voeding speelt een grote rol. Belangrijke aandachtspunten zijn:
- voldoende groenten (minimaal 250 gram per dag)
- zoveel mogelijk verse en onbewerkte voeding
- minder eetmomenten op een dag
- minder snelle koolhydraten zoals suiker, wit brood, frisdrank en snoep
Kies liever voor vezelrijke voeding, gezonde vetten en voldoende eiwitten. Soms kan een koolhydraatbeperkt voedingspatroon tijdelijk helpen. Goede begeleiding door een diëtist is daarbij belangrijk.
3. Afvallen bij overgewicht
Zelfs 5–10% gewichtsverlies kan de insulinegevoeligheid al aanzienlijk verbeteren, vooral wanneer buikvet vermindert.
4. Voldoende slaap en ontspanning
Chronische stress en slaaptekort verhogen stresshormonen zoals cortisol. Dit kan insulineresistentie verder verergeren. Rust, herstel en ontspanning zijn daarom minstens zo belangrijk als voeding en beweging.
Samenvattend
Insulineresistentie is een signaal dat het lichaam uit balans raakt. Het speelt al een rol voordat er sprake is van diabetes type 2. Door dit tijdig te herkennen en aan te pakken, kunnen veel klachten verminderen én kunnen gezondheidsproblemen op de langere termijn worden voorkomen.
Binnen de vrouwengezondheid zie ik regelmatig hoe insulineresistentie samenhangt met vermoeidheid, hormonale klachten, gewichtstoename en stress. Gelukkig is er met leefstijl vaak veel positieve verandering mogelijk.
Tot slot
De relatie tussen insulineresistentie en laaggradige ontsteking is sterk: beide versterken elkaar. Tegenwoordig wordt insulineresistentie zelfs gezien als een aandoening waarbij chronische, milde ontsteking een belangrijke rol speelt. In een van de volgende nieuwsbrieven zal ik hier meer over vertellen.
– – – – –
Maandelijks zal ik een nieuwsbrief schrijven met een onderwerp gerelateerd aan gezondheid en leefstijl. Eerder schreef ik over : mijn positieve gezondheid en het leefstijlroer Items die de komende maanden aan bod zullen komen zijn:(ont)spanning & het onwillekeurige zenuwstelsel en het darm microbioom.
Mocht je deze nieuwsbrief willen ontvangen, kun je je hiervoor opgeven via onderstaand formulier.
Angelique Glansdorp, september 2026